Noord
Nederlandsche
P&I Club

Jaargang 2019/2 Het recht op vrije doorgang door Europese Exclusieve Economische Zones

Gepubliceerd op 8 januari 2019

In een recent arrest van het Europese Hof van Justitie (EHvJ) met zaaknummer C-15/17 (Bosphorus Queen Shipping Ltd Corp. v Rajavartiolaitos) heeft het EHvJ voor het eerst de omstandigheden verduidelijkt waarin een kuststaat, volgens Europese wet- en regelgeving, jurisdictie toekomt buiten diens territoriale wateren maar binnen diens Exclusieve Economische Zone (EEZ) tegen buitenlands gevlagde schepen om het mariene milieu te bewaken zonder hierbij het recht op vrije doorgang onrechtmatig te belemmeren.

De “Bosphorus Queen” is een in Panama geregistreerd drogeladingschip, dat volgens de Finse douaneautoriteiten (“Rajavartiolaitos”) olie heeft gemorst op doorvaart door de Finse EEZ op 11 juli 2011. De oliemorsing vond plaats op ongeveer 25 tot 30 kilometer voor de Finse kust.  De olie verspreidde zich over een strook van 37 kilometer lang en was ca. 10 meter breed. Geen tegenmaatregelen werden genomen inzake de oliemorsing. Toen de Bosphorus Queen op de terugweg was vanuit St. Petersburg en opnieuw door de Finse EEZ navigeerde, eiste de Rajavartiolaitos financiële zekerheid van de rederij voor de potentiële boete en arresteerden zij het schip. In een later stadium legde de Finse rechtbank aan de rederij een boete op ten bedrage van de gegeven zekerheid.

De Rederij verzette zich tegen de boete en beriep zich met name op het feit dat de Finse autoriteiten geen jurisdictie zouden hebben om op te treden tegen het schip in de Finse EEZ en hiermee het recht op vrije doorgang te verhinderen. Nadat de zaak had gediend in eerste aanleg, en later in beroep bij het hof, werd aan het EHvJ gevraagd om richtlijnen te geven of Finland in de gegeven omstandigheden jurisdictie had de vrije doorvaart van het schip te verhinderen. Het EHvJ bepaalde dat een kuststaat het recht op vrije doorgang door de EEZ mag belemmeren, mits

  • De kuststaat duidelijk en objectief bewijs heeft dat een buitenlands gevlagd schip de oorzaak is van een incident waardoor MARPOL verontreinigingsregelgeving wordt geschonden; en
  • Dat deze schending de oorzaak is geweest, of oorzaak dreigde te worden van schade aan de kustlijn van de kuststaat of van schade aan gerelateerde belangen van de kuststaat. Hierbij heeft het EHvJ bepaald dat het begrip “gerelateerde belangen” ruim uitgelegd dient te worden.

Het arrest wordt beschouwd als een uitbreiding van de jurisdictie van Europese kuststaten in hun EEZ. De verwachting is dat naar aanleiding van het arrest, andere EU lidstaten strenger zullen optreden tegen incidenten die zich voordoen in hun EEZ.

Verzekeringen voor de zeevaart

Bekijk verzekeringen

Verzekeringen voor de binnenvaart

Bekijk verzekeringen

Verzekeringen voor woonboten

Bekijk verzekeringen

Verzekeringen voor pleziervaart

Bekijk verzekeringen

Neem contact op

Wilt u meer weten over één van onze verzekeringen, de risicocheck doen of heeft u een andere vraag? Neem contact met ons op.

Inschrijven voor de nieuwsbrief